Dhaqso uga bax bogga!

Faraxumaynta galmada

Vad är sexuella övergrepp? - somaliska

Faraxumayn galmo macnaheedu waa in qof uu kugu sameeyay wax galmo ah inkastoo aadan rabin. Waa dambi. Marna khaladkaaga ma aha haddii ay kugu dhacdo.

Waa wax caadi ah in aad dareento xumaan ka dib faraxumayn galmo.

Faraxumaynta galmada waxay ku lug yeelan kartaa waxyaabo badan oo kala duwan.

Faraxumayn galmo waa wax kasta oo galmo ah oo qof kugu sameeyo inkastoo aadan rabin. Tani waxay ka dhici kartaa internetka ama marka aad qof kula kulanto nolosha dhabta ah. Waa kuwan tusaalooyin:

  • Ku taabanaya si galmo ah.
  • Galmo kula sameynaya. Tan waxaa sidoo kale loo yaqaan kufsi.
  • In qof wax galmo ah hortaada ku sameeyo, sida siigeysiga.
  • In laguu soo diro sawirro ama filimaan galmo ah.
  • In qof wax galmo ah kugu yiraahdo.

Sidan ayaad dareemi kartaa ka dib faraxumaynta galmada.

Waa wax caadi ah in aad dareento xumaan ka dib faraxumayn galmo. Waxaad la kulmi kartaa qaar ka mid ah dareemadan soo socda:  

  • walwal 
  • xanaaq 
  • walaac 
  • ceeb.

Mararka qaar dareennadu waxay yimaadaan waqti dheer ka dib dhacdada. 

Waxa kale oo laga yaabaa inaad jidhkaaga xanuun ka dareento.

Waxaad xaq u leedahay inaad hesho caawinaad

Badanaa way fiican tahay in qof loo sheego waxa kugu dhacay.

Waxaad xaq u leedahay inaad caawinaad hesho haddii lagu faraxumeeyay. Ma aha arrin muhiim ah sida faraxumayntu u dhacday ama cidda sameysay.

La xiriir booliska

Way adkaan kartaa in la soo sheego faraxumayn galmo. Laakiin waxay sidoo kale kaa dhigi kartaa inaad fiicnaato. Waa fikrad wanaagsan inaad warbixin sameyso sida ugu dhaqsaha badan. Laakiin sidoo kale waa suurtogal inaad warbixin sameyso haddii waqti dheer kasoo wareegay markii ay dhacday. Waxaad heli kartaa caawinaad si aad warbixin ugu gudbiso booliiska. La hadal qof aad ku kalsoon tahay. Tani waxay noqon kartaa saaxiib, xubin qoyska ka tirsan ama qof ka shaqeeya rugta caafimaadka dhalinyarada, tusaale ahaan

Waxaad wax badan ka akhrisan kartaa bogga internetka ee booliiska. Waxaad sidoo kale halkan ku soo sheegi kartaa dambi: Sexualbrott | Polismyndigheten (linkinga bogga internetka ee Iswidhishka, laakiin taageerada waxaa lagu heli karaa luqado badan).

Goormee iyo xaggee ayaan daryeel caafimaad ka raadsadaa?

Raadi daryeel caafimaad haddii qof kula sameeyay galmo adigoon rabin. Xaaladdaas, waa fikrad wanaagsan inaad samayso baaritaan jireed sida ugu dhaqsaha badan. Waxaad daryeel caafimaad ka raadsan kartaa: 

Isbitaalada qaarkood waxay leeyihiin rugo gaar ah oo loogu talagalay dadka la kufsaday.

Waxaad heli kartaa taageero iyo caawinaad haddii aad dareento xumaan ka dib weerarka galmo. Waxaa jira meelo aad ka wici karto taleefanka ama aad kula sheekaysan karto internetka. Waxaad sidoo kale caawinaad ku heli kartaa luqado kala duwan.

Waa kuwan tusaalooyin (linkiyada bogagga internetka waxay ku qoran yihiin Iswidhish, laakiin taageerada waxaa lagu heli karaa luqado badan):

Badanaa waa qof aad taqaan

Waa wax caadi ah in qofka ku faraxumeeyay uu noqdo qof aad taqaan. Sida lammaane, saaxiib ama qof qoyskaaga ka mid ah. Muhiim ma aha cidda ay tahay. Qofna looma oggola inuu kugu sameeyo wax aadan rabin. Had iyo jeer waa faraxumayn galmo haddii qof weyn uu wax galmo ah la sameeyo ilmo.

Mararka qaar waxaad weli jeclaan kartaa qofkii wax kugu sameeyay, xitaa haddii aadan jeclayn waxa uu sameeyay. Tani waxay noqon kartaa mid adag oo wareer leh.

Marnaba khaladkaaga ma aha

Waa wax caadi ah inaad dareento dambi ka dib faraxumayn galmo. Laakiin marnaba khaladkaaga ma aha. Muhiim ma aha waxaad samaysay ka hor, intii uu socday ama ka dib weerarka galmo. Oggolaansho macnaheedu waa inaad si cad u muujiso inaad si ikhtiyaari ah uga qayb qaadanayso. Oggolaanshuhu waa inuu jiraa mar walba. Kaliya sababtoo ah hore ayaad wax ugu tidhi haa macnaheedu ma aha inaad oggolaatay dhammaan noocyada galmada. Waxa kale oo laga yaabaa inaad rabto galmo hal qaab ah maalin, laakiin aadan rabin marka xigta. Dad badan ayaa aaminsan inaad u baahan tahay inaad qayliso ama aad iska difaacdo marka qof kugu sameeyo wax aadan rabin. Laakiin falcelinta ugu badan waa inaad aamusto oo aadan hadli karin ama dhaqaaqi karin. Ma jirto hab sax ah ama khaldan oo lagu falceliyo. 

In badan oo soomaali ah

  • Ku saabsan xarumaha caafimaadka ee dhalinyarada

    Waxaad ka heli kartaa noocyo badan oo caawinaadka iyo taageero ah rugta caafimaad ee dhalinyarada. Tusaale ahaan, waxaad weydiin kartaa su'aalo ku saabsan jirkaaga ama galmada. Waxaad sidoo kale la hadli kartaa qof haddii aad u baahato.

  • Gudniinka xubinta taranka ee dumarka – xalaaleynta xubinta taranka

    Gudniinka xubinta taranka dumarka ayaa waxa sidoo kale loo yaqaanaa xalaaleynta xubinta taranka. Taasi micnaheedu waxa weeye in qof uu gooyey ama uu dhaawacay qaybo ka mid ah xubinta taranka ee dumarka. Waxa jira caawimaad fiican oo aad heli kartid haddii aad dhibaato dareemayso gudniinka kadib.

  • Artikel innehåller video

    Sida loo xidho kondhomka

    Waa muhiim inaad si sax ah u isticmaasho kondhomka si aad u hesho ilaalinta kugu habboon. Halkan waxaad ku baran doontaa sida loo xidho kondhomka.

  • Iibinta galmada — in wax laguugu siiyo in aad galmo sameyso

    Iibinta galmada macnaheedu waa in qof lacag kugu siiyo si aad wax galmo ah u sameyso. Waxaad u samayn kartaa sababtoo ah waad rabtaa ama sababtoo ah waxaad dareemaysaa in lagugu qasbayo. Waa wax caadi ah inaad dareento xumaan ka dib markaad iibiso galmada. Waxaa jira taageero iyo caawinaad la heli karo.

  • Ma ka baqeysa in lagugu qasbo guur

    Adiga keliya ayaa go'aansan kara inaad guursato iyo in kale. Qofna looma oggola inuu ku qasbo, ku qanciyo ama kugu khiyaaneeyo inaad guursato. Waa sharci darro.

  • Waa maxay rabshadaha sharafta ku salaysan iyo dulmiga?

    Ma lagu xakameynayaa ama lagu hanjabayaa si loo ilaaliyo sumcadda qoyskaaga? Tan waxaa loo yaqaan rabshadaha sharafta ku salaysan iyo dulmiga. Tani ma fiicna waxayna noqon kartaa sharci darro. Waxaad xaq u leedahay inaad hesho caawinaad.

  • Caawimo hadii handadaad ama waxyeelo qoyskaagu kuu gaysteen jinsigaaga ama doorashada galmo darteed (sexuella läggning eller könsidentitet)

    Qoyskiinku miyuu ka cabsi qabaa in aad ceebayso hadii aad khaniis, labeeb, mid jinsigiisa badalay ama mid jinsiguu doono u galmoonda ama iska dhigi kara (queer) aad tahay? Dhaqankaaga ama diintaadu miyay yihiin kuwo qoyskaaga iyo bulshada kaa dhex saaraya hadii aad cadeysato qofka dhabta ah ee tahay? Mise waad qarsanaysaa, si aan qarabadaadu handadaad iyo waxyeelo kuugu geysan? Xaq ayaad u leedahay in aad noqoto qofkii aad doonto isla markaana waxaad helaysaa caawimo iyo garab.

  • Siigeysigu ma u xun yahay jirka?

    Maya, siigeysigu uma xuma jirka. Waxaa jira khuraafaad badan oo been abuur ah oo ku saabsan siigeysiga iyo sida ay u saameyn karto jirka.

  • Ma wax caadi ah baa in la daawado filimada galmada?

    Ma wax caadi ah baa in la daawado filimada galmada?

  • TAad bogga xaggiisa sare